Njëzet e pesë vjet pas sulmeve të 11 shtatorit, shefi i shërbimit britanik të sigurisë MI5, Sir Ken McCallum, paralajmëron se kërcënimi i ardhshëm i madh ndaj sigurisë mund të mos ngjajë fare me atë që Perëndimi është mësuar të presë.
Në një shkrim për The Independent, McCallum thotë se mësimi më i rëndësishëm nga 11 shtatori nuk është vetëm nevoja për të parandaluar përsëritjen e një sulmi të ngjashëm, por aftësia për t’u përgatitur për një kërcënim krejtësisht të ri.
“E vërteta e pakëndshme është se goditja e ardhshme strategjike mund të jetë duke marrë formë tashmë diku ku ne ende nuk po shikojmë”, paralajmëron ai.
Advertisement
McCallum kujton se më 11 shtator 2001 punonte pikërisht në një ekip operativ të MI5 për luftimin e terrorizmit. Kur aeroplani i dytë goditi Kullat Binjake, një koleg i tij kishte shqiptuar në heshtje emrin “Osama bin Laden” dhe kishte parashikuar se askush prej tyre nuk do të largohej nga MI5 për të paktën një dekadë.
Parashikimi doli i saktë. Pas 11 shtatorit, MI5, policia britanike, MI6, GCHQ dhe partnerët amerikanë ndryshuan rrënjësisht mënyrën e bashkëpunimit. Sipas McCallum, një sërë komplotesh terroriste u zbuluan dhe u penguan, ndërsa një prej sukseseve më të rëndësishme erdhi një vit pas sulmeve të 7 korrikut 2005 në Londër, kur u parandalua një komplot kundër aviacionit që mund të kishte shkaktuar viktima dhe tronditje globale në përmasa të krahasueshme me 11 shtatorin.
Fushata ndërkombëtare kundër Al-Qaedas, thotë ai, e ka dobësuar ndjeshëm organizatën. Ajo vazhdon të përbëjë kërcënim, por kapacitetet e saj janë vetëm një pjesë e atyre që kishte në vitin 2001.
Megjithatë, problemi për MI5 sot është se kërcënimet janë shumë më të shpërndara.
Ambicia e terroristëve për sulme me shumë viktima nuk është zhdukur. Por krahas terrorizmit, Britania dhe vendet perëndimore përballen tashmë edhe me agresionin e shteteve rivale: sabotazh të kryer përmes kriminelëve, ndërhyrje të fshehta në demokraci dhe sulme kibernetike potencialisht shkatërruese ndaj infrastrukturës kritike.
McCallum përdor një metaforë të njohur nga ish-drejtori i CIA-s, James Woolsey. Pas Luftës së Ftohtë, Perëndimi kishte “vrarë një dragua të madh”, por ishte përballur me “një shumëllojshmëri marramendëse gjarpërinjsh helmues”.
Sot, sipas kreut të MI5, situata është edhe më e rrezikshme, “dragonjtë janë kthyer, por gjarpërinjtë kanë mbetur”.
Kjo do të thotë se shërbimet e sigurisë duhet njëkohësisht të zbulojnë terroristë individualë që mund të radikalizohen dhe të veprojnë vetë, si dhe operacione shumë më të sofistikuara të mbështetura nga shtete.
Një dimension tjetër është teknologjia. McCallum vlerëson se teknologjia dhe inteligjenca artificiale po e formësojnë kufirin e ri të sigurisë kombëtare ndoshta edhe më fuqishëm se vetë gjeopolitika.
Ndryshe nga viti 2001, një pjesë e madhe e infrastrukturës, sistemeve dhe shërbimeve që mund të goditen sot ndodhen në duart e sektorit privat. Për këtë arsye, paralajmëron ai, gjatë krizës së ardhshme disa prej vendimeve më kritike mund të mos merren në dhomat e qeverisë, por në sallat e bordeve të kompanive.
Pikërisht këtu qëndron paralajmërimi kryesor i kreut të MI5.
Sipas tij, gabimi më i madh do të ishte që shtetet të ndërtonin sisteme të përsosura për të luftuar kërcënimet e së kaluarës.
“Duhet të kemi kujdes që të mos përgatitemi në mënyrë brilante për të luftuar armikun e djeshëm, me metodat e djeshme, kundër objektivit të djeshëm”, shkruan McCallum në The Independent.
Kundërshtarët përshtaten vazhdimisht me mënyrën se si reagojnë shërbimet e sigurisë – dhe anasjelltas. Prandaj, goditja e ardhshme strategjike, sipas tij, pothuajse me siguri nuk do të duket si ajo e fundit.
Në 25 vjetorin e 11 shtatorit, McCallum kërkon që siguria kombëtare të mos shihet më vetëm si punë e shërbimeve sekrete. Qeveria, bizneset, universitetet dhe publiku duhet ta trajtojnë atë si përgjegjësi të përbashkët.
Sepse, përfundon shefi i MI5, viktimave të 11 shtatorit dhe atyre që mund të bëhen viktima të sulmeve të ardhshme nuk u detyrohemi vetëm kujtesë.
“U detyrohemi përgatitje, qëndrueshmëri dhe guxim për t’u përshtatur përpara se të vijë goditja e ardhshme.”
Burimi: The Independent / Sir Ken McCallum, Drejtor i Përgjithshëm i MI5
